Strengere regels tegen tophypotheken zijn niet nodig, concludeert de Consumentenbond op basis van eigen onderzoek. De organisatie reageert hiermee op de omstreden plannen die de Autoriteit Financiële Markten (AFM) eerder aankondigde.

De financiële toezichthouder vreest dat consumenten in de problemen komen vanwege te hoge hypotheeklasten of dat ze met een hoge restschuld blijven zitten bij gedwongen verkoop van een woning. De Consumentenbond kwam tot de bevinding dat ‘slechts’ 1,5 procent van de huizenbezitters kampt met betalingsproblemen als gevolg van een te hoge hypotheek.

‘Onvoorziene omstandigheden zoals plotselinge arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of onvoorziene medische kosten zijn veel belangrijkere oorzaken waardoor consumenten in financiële problemen komen, naast uitgaven voor de kinderen,’ aldus de bond. ‘Aanscherping van de hypotheeknormen zoals de AFM wil, gaat uit van een probleem dat niet is aangetoond.’

De AFM wil onder meer de maximale hypotheeksom beperken tot honderd procent van de aankoopwaarde van de woning. Kopers zullen hierdoor zelf de kosten koper van circa tien procent moeten ophoesten. Dit zal er volgens de Consumentenbond toe leiden dat het nog moeilijker wordt voor starters om toe te treden tot de woningmarkt. Ook zou een prijsdaling over de gehele markt het gevolg kunnen zijn.

De belangenorganisatie kan zich daarentegen wel vinden in het AFM-voorstel om de hoogte van de maximale hypotheek uit te splitsen naar verschillende typen huishoudens. Zo kunnen gezinnen met kinderen of met een inkomen beneden de 30.000 euro nu méér lenen dan verantwoord zou zijn, terwijl de norm voor alleenstaanden te strikt is.

Vooralsnog is onduidelijk of de AFM de regels naar eigen inzicht kan aanpassen. Vlak na de bekendmaking van de plannen floot staatssecretaris De Jager van Financiën de toezichthouder terug omdat de ingrepen nieuwe wetgeving zouden vereisen, maar AFM-bestuursvoorzitter Hoogervorst weersprak dit later.

Volgens Hoogervorst past het opstellen van regels voor hypothecaire kredietverstrekking binnen de bevoegdheid die de AFM heeft om onverantwoorde kredietverstrekking aan te pakken. Tot nu toe onderschreef de toezichthouder daarbij in grote lijnen de eigen gedragscode van hypotheekverstrekkers. De uitkomsten van een onderzoek naar de huidige praktijk en de kredietcrisis hebben tot de koerswijziging bij de AFM geleid. (RS)